Nozzle Tiplerinin Lazer Kesim Performansına Katkısı
1. Nozzle’ın Lazer Kesimde Temel Fonksiyonu
Nozzle;
-
Yardımcı gazı (O₂, N₂, hava) optimum hız ve yönle kesim bölgesine iletir
-
Ergiyen malzemenin kerften stabil şekilde uzaklaştırılmasını sağlar
-
Lens ve optik sistemi sıçramalara karşı korur
-
Kesim kalitesini doğrudan belirler (çapak, diklik, yüzey pürüzlülüğü)
2. Nozzle Tipleri ve Performans Etkileri
- Tek Delikli (Single Nozzle)
Kullanım alanı:
-
İnce–orta kalınlık saclar
-
Oksijenli karbon çelik kesimleri
Performans katkısı:
-
Gaz akışı merkezde yoğunlaşır
-
Alev kesim benzeri reaktif kesimlerde stabilite sağlar
-
Düşük gaz tüketimi
Sınırlamalar:
-
Kalın malzemede gaz dağılımı yetersiz kalabilir
-
Paslanmaz / alüminyumda çapak riski artar
- Çift Delikli (Double Nozzle)
Kullanım alanı:
-
Kalın saclar
-
Yüksek basınçlı azot kesimleri
Performans katkısı:
-
İç ve dış gaz akışı sayesinde ergiyik daha etkin atılır
-
Kerf içi basınç dengesi daha iyidir
-
Kalın paslanmaz ve alüminyumda daha temiz alt yüzey
Dezavantaj:
-
Gaz tüketimi yüksektir
-
Nozzle ayarı hassastır
- Konik / Silindirik Nozzle
| Tip | Avantaj | Kullanım |
|---|---|---|
| Konik | Gaz hızı artar | İnce sac, yüksek hız |
| Silindirik | Gaz akışı daha stabil | Kalın sac |
3. Nozzle Çapının Etkisi
| Nozzle Çapı | Etki |
|---|---|
| Küçük çap | Daha yüksek gaz hızı, ince saclarda temiz kesim |
| Büyük çap | Daha fazla gaz debisi, kalın saclarda çapak azalır |
⚠️ Yanlış çap seçimi:
-
Fazla çap → türbülans, dalgalı kesim yüzeyi
-
Küçük çap → ergiyik atılamaz, alt çapak oluşur
4. Nozzle Merkezleme (Centering) ve Durumu
Nozzle ucu ile lazer odağı tam eksenel olmalıdır.
Merkezleme bozuksa:
-
Kesim çizgisi dalgalanır
-
Kenar dikliği bozulur
-
Gaz tek tarafa kaçar
-
Lens kirlenme riski artar
- Otomatik nozzle centering sistemleri ve düzenli kontrol, sürdürülebilir kalite için kritiktir.
5. Nozzle – Gaz – Malzeme Eşleşmesi
| Malzeme | Gaz | Önerilen Nozzle |
|---|---|---|
| Karbon çelik | O₂ | Tek delik, küçük–orta çap |
| Paslanmaz | N₂ | Çift delik, geniş çap |
| Alüminyum | N₂ | Çift delik, yüksek basınç |
| İnce sac | Hava | Konik, küçük çap |
6. Operasyonel Kazanımlar
Doğru nozzle seçimi ile:
-
✔ Kesim hızı artar
-
✔ Alt çapak azalır
-
✔ Gaz tüketimi optimize edilir
-
✔ Lens ömrü uzar
-
✔ Parça tekrarlanabilirliği yükselir
7. Pratik Tavsiye (Saha Gerçeği)
“Aynı makine, aynı lazer gücü ama yanlış nozzle → %30 kalite kaybı”
Bu nedenle:
-
Nozzle’ı sarf değil proses parametresi olarak görün
-
Malzeme–kalınlık bazlı nozzle standardı oluşturun
-
ERP / MES içinde nozzle kullanımını izleyin